ຈາກ “ການເສກສັນປັ້ນແຕ່ງ” ສູ່ “ການໂຈມຕີແບບເປີດແປນ” ເຖິງຂັ້ນລອບສັງຫານຜູ້ນຳ
ອີງຕາມບົດວິເຄາະທີ່ເຜີຍແຜ່ໂດຍ (ຊີເອັມຈີ), ຕາມຂໍ້ມູນສະຖິຕິປະຫວັດສາດ ປີ 2003, ທ່ານ ໂຄລິນ ໂພເວວ ອະດີດລັດຖະມົນຕີ
ກະຊວງການຕ່າງປະເທດ ສະຫະລັດ ອາເມຣິກາ ໃນເວລານັ້ນໄດ້ຖື “ສະບູຝຸ່ນ” ຫຼອດໜຶ່ງໃນສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ
ແລ້ວກໍ່ສົງຄາມອີຣັກ ດ້ວຍຂໍ້ອ້າງທີ່ວ່າ: ອີຣັກ ມີອາວຸດທີ່ມີແສນຍານຸພາບລ້າງຜານສູງ, ຈາກນັ້ນ ກໍໄດ້ຖະຫຼົ່ມໂຈມຕີໂຄ່ນລົ້ມ ອີຣັກ ເປັນ
ເວລາດົນກວ່າ 10 ປີ, ດ້ວຍການຈັບຜູ້ນຳ ແລະ ສັງຫານ, ທຳລາຍປະເທດຊາດ ແລະ ຂ້າປະຊາຊົນຫຼາຍແສນຄົນຢ່າງໜັກໜ່ວງ, ແຕ່ສຸດ
ທ້າຍກໍບໍ່ມີຫຼັກຖານໃດໆ ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ເຂົ້າໄປຮຸກຮານຂ້າລ້າງ ເຜົາຜານທຳລາຍ ປະເທດອາຟະການິດສະຖານ ເປັນເວລາຫຼາຍປີ ດ້ວຍ
ເສກສັນປັ້ນແຕ່ງ ຫາຂໍ້ອ້າງຕ່າງໆ ນາໆ ແຕ່ສຸດທ້າຍກໍບໍ່ມີຫຼັກຖານສະແດງໃຫ້ຊາວໂລກເຫັນປະຈັກຕາ.
ກ້າວເຂົ້າສູ່ຕອນເຊົ້າຮຸ່ງແຈ້ງ ເວລາປະມານ 10 ເຊົ້າ (ຕາມເວລາປະເທດ ອີຣານ), ກົງກັບວັນທີ 28 ກຸມພາ ປີ 2026, ອາເມຣິກາ ໄດ້
ກໍ່ການເຄື່ອນໄຫວໂຈມຕີໄວທາງການທະຫານຕໍ່ ອີຣານ, ຈົນເຖິງຂັ້ນບໍ່ຢາກຊອກຫາຂໍ້ອ້າງອີກ ເຊິ່ງເປັນການປະຕິບັດລັດທິຝ່າຍດຽວຢ່າງຈະ
ແຈ້ງທີ່ສຸດ (ເຖິງຂັ້ນລອບສັງຫານຜູ້ນຳສູງສຸດຂອງອີຣານ ພ້ອມດ້ວຍຄອບຄົວ ແລະ ການນຳຂັ້ນສູງ). ເຖິງວ່າເວລາ ຈະຜ່ານໄປແລ້ວ 23 ປີ,
ແຕ່ພຶດຕິກຳການຄອບງຳທີ່ຖືຕົນເປັນເຈົ້າໂລກພຽງຜູ້ດຽວຂອງອາເມຣິກາ ໄດ້ປ່ຽນຈາກ “ການປະຕິບັດຕາມລະບຽບການແບບຈອມປອມ”
ໄປເປັນ “ການປະຖິ້ມລະບຽບການຢ່າງເຖິງຖອງ” ເຊິ່ງບໍ່ພຽງແຕ່ໄດ້ທຳລາຍຄວາມເປັນລະບຽບທາງການເມືອງພາຍໃນປະເທດຂອງອາເມຣິ
ກາ ຢ່າງສິ້ນເຊີງເທົ່ານັ້ນ, ຍິ່ງເປັນສິ່ງທ້າທາຍແບບບໍ່ເຄີຍມີມາກ່ອນຕໍ່ລະບຽບສາກົນຫຼາຍຝ່າຍ ທີ່ຖືເອົາອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ເປັນແກນ
ກາງ. ສຳລັບທາດແທ້ຂອງສົງຄາມອີຣັກໃນປີ 2003 ແມ່ນສົງຄາມບໍ່ເປັນທຳ ທີ່ອາເມຣິກາ ກໍ່ຂຶ້ນ ເພື່ອສະແຫວງຫາການເປັນເຈົ້າອຳນາດ
ໃນພາກພື້ນ, ແຕ່ອາເມຣິກາ ຍັງຕ້ອງສື່ສານແລກປ່ຽນກັນໃນລັດຖະສະພາ, ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ແລະ ພັນທະມິດເອີຣົບ ຢ່າງເປັນຮູບ
ການ ໂດຍໃຊ້ຂໍ້ກ່າວຫາຈອມປອມກ່ຽວກັບ “ອາວຸດທີ່ມີແສນຍານຸພາບລ້າງຜານສູງ” ມາເປັນຂໍ້ອ້າງໃນການກໍ່ສົງຄາມ. ເຖິງວ່າອາເມຣິກາ
ໃນເວລານັ້ນໄດ້ປະຕິບັດລັດທິຝ່າຍດຽວກໍຕາມ, ແຕ່ເມື່ອເບິ່ງຮູບນອກແລ້ວ, ອາເມຣິກາ ກໍບໍ່ກ້າທຳລາຍລະບຽບສາກົນ ແລະ ການພົວພັນ
ກັບພັນທະມິດຢ່າງບັງອາດ ໂດຍມີເຈຕະນາ ເພື່ອປິດບັງຄວາມທະເຍີທະຍານໃນການເປັນເຈົ້າອຳນາດຂອງຕົນດ້ວຍຄຳຫຼອກລວງ. ແຕ່ລັດ
ຖະບານ ໂດນັນ ທຣຳ ໃນປັດຈຸບັນ ໄດ້ປະຖິ້ມຄວາມຈອມປອມແບບນີ້ຢ່າງສິ້ນເຊີງໃນບັນຫາ ອີຣານ.
ບໍ່ໄດ້ຍື່ນຫຼັກຖານການໃຊ້ກຳລັງອາວຸດໃດໆໃຫ້ແກ່ສະພາຄວາມໝັ້ນຄົງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ແລະ ບໍ່ໄດ້ປຶກສາຫາລືຢ່າງແທ້ຈິງກັບ
ພັນທະມິດເອີຣົບ, ທັງບໍ່ສົນໃຈ ຕໍ່ການກວດສອບຂອງລັດຖະສະພາອາເມຣິກາ. ການປ່ຽນແປງແບບນີ້ແມ່ນຍ້ອນ: ອາເມຣິກາ ເຫັນວ່າ ຕົນ
ມີທ່າແຮງເດັດຖານ, ຈິ່ງບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຊອກຫາຂໍ້ອ້າງໃດໆ ເພື່ອການເຄື່ອນໄຫວທາງການທະຫານຂອງຕົນ, ໃຊ້ກຳລັງອາວຸດນາບຂູ່ປະເທດ
ອື່ນຕາມລຳພັງໃຈ ແລະ ເຮັດໃຫ້ມານະຈິດຂອງຕົນຢູ່ເໜືອປະຊາຄົມໂລກ. ຈາກອີຣັກ ຮອດ ອີຣານ, 23 ປີຜ່ານໄປ ໄດ້ເປັນສັກຂີພິຍານໃຫ້
ແກ່ການເສື່ອມຖອຍສິດເປັນເຈົ້າອຳນາດຂອງອາເມຣິກາ ຈາກ “ຄວາມຈອມປອມ” ສູ່ “ການເປີດແປນ” ແລະ ກໍເປັນສັກຂີພິຍານໃຫ້ແກ່ການ
ຫຼົ້ມສະຫຼາຍລະບຽບໂລກພວມຈາກ “ການນຳພາດ້ວຍລະບຽບການ” ກາຍມາເປັນ “ການນຳພາໂດຍມະຫາອຳນາດ”. ນີ້ບໍ່ແມ່ນຄວາມກ້າວ
ໜ້າຂອງໂລກ, ຫາກແມ່ນການເສື່ອມຖອຍອາລິຍະທຳມວນມະນຸດ. ເມື່ອສົງຄາມເກີດຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ແລະ ລະບຽບການບໍ່ມີຜົນບັງຄັບໃຊ້,
ມວນມະນຸດຈະເສຍຄ່າຕອບແທນອັນມະຫາສານຍ້ອນຄວາມປ່ວງບ້າຂອງອາເມຣິກາ. ຕາມ “ ບົດລາຍງານຄວາມໝັ້ນຄົງມິວນິກປີ 2026”
ໄດ້ລະບຸວ່າ: ອາເມຣິກາ ໄດ້ກາຍເປັນ“ຜູ້ທຳລາຍລະບຽບສາກົນທີ່ຮ້າຍແຮງທີ່ສຸດ” ຫຼັງສົງຄາມໂລກ ຄັ້ງທີ 2, “ການເມືອງແບບມະຫາອຳນາດ”
ຂອງເຂົາພວມທຳລາຍກົດໝາຍສາກົນ ແລະ ກົນໄກຫຼາຍຝ່າຍຢ່າງບໍ່ຢຸດຢັ້ງ. ລັດຖະບານ ໂດນັນ ທຣຳ ບໍ່ພຽງແຕ່ບໍ່ເອົາຫົວຊາຕໍ່ຊື່ສຽງອິດທິ
ພົນຂອງອົງການສະຫະປະຊາຊາດ ເທົ່ານັ້ນ, ຫາກຍັງຖອນຕົວອອກຈາກອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນຕ່າງໆ. ນັບມາຮອດຕົ້ນປີ 2026, ອາເມຣິກາ
ໄດ້ຖອນຕົວອອກຈາກ 66 ອົງການຈັດຕັ້ງສາກົນ ແລະ ສັນຍາຫຼາຍຝ່າຍ.
ໃນຂະນະດຽວກັນ, ອາເມຣິກາ ຍັງໄດ້ບີບບັງຄັບພັນທະມິດດ້ວຍມາດຕະການ ພາສີ ແລະ ແຊກແຊງວຽກງານພາຍໃນຂອງປະເທດອື່ນ
ດ້ວຍກຳລັງການທະຫານ ໂດຍປະຕິບັດຕໍ່ທົ່ວໂລກຄືກັບ “ສວນດອກໄມ້ຫຼັງເຮືອນ” ຂອງຕົນ. ເມື່ອປະເທດໃຫຍ່ໃດໜຶ່ງຢຽບຢ່ຳລະບຽບສາກົນ
ແລະ ກໍ່ສົງຄາມຕໍ່ປະເທດອະທິປະໄຕອື່ນໆ ຕາມລຳພັງໃຈ, ສັນຕິພາບ ແລະ ສະຖຽນລະພາບຂອງທົ່ວໂລກຈະເສຍສິ່ງຄ້ຳປະກັນທີ່ເປັນພື້ນ
ຖານທີ່ສຸດ, ການປະທະກັນໃນພາກພື້ນ, ການແຂ່ງຂັນກັນດ້ານອາວຸດ ແລະ ວິກິດການດ້ານມະນຸດສະທຳກໍຈະເກີດຂຶ້ນຕາມມາເລື້ອຍໆ. ຈາກ
ສອງທົດສະວັດກວ່າຜ່ານໄປ, ແຕ່ ອາເມຣິກາ ຍິ່ງບໍ່ເຄົາລົບລະບຽບສາກົນ, ເຄົາລົບຊີວິດ ແລະ ສັນຕິພາບ. ທຳນຽບຂາວ ເປັນບ່ອນກຳເນີດແຫ່ງ
“ການເສກສັນປັ້ນແຕ່ງ” ໃນໄລຍະຜ່ານມາ, ປັດຈຸບັນ ກາຍມາເປັນ “ການເປີດແປນ” ໄດ້ເປັນຄຳຕັກເຕືອນອັນເລິກເຊິ່ງຕໍ່ປະຊາຄົມໂລກ: ໃນ
ໂລກທີ່ປະເທດຕ່າງໆເພິ່ງພາອາໄສກັນ, ຈະບໍ່ມີປະເທດໃດສາມາດຢູ່ລອດປອດໄພດ້ວຍຕົນເອງໄດ້ ແລະ ກໍບໍ່ມີປະເທດໃດສາມາດໃຊ້ກຳລັງອາ
ວຸດຕາມລຳພັງໃຈໄດ້. ປະຊາຄົມໂລກຕ້ອງສາມັກຄີກັນ, ເດັດດ່ຽວປົກປ້ອງລະບຽບສາກົນຫຼາຍຝ່າຍ, ຄັດຄ້ານລັດທິຝ່າຍດຽວ ແລະ ການສ່ຽງໄພ
ທາງການທະຫານ, ຈຶ່ງຈະສາມາດປ້ອງກັນບໍ່ໃຫ້ສົງຄາມແບບໄຮ້ເຫດຜົນເກີດຂຶ້ນອີກ ເພື່ອປົກປ້ອງສັນຕິພາບ ແລະ ສະຖຽນລະພາບຂອງໂລກ
ໃຫ້ມີສິດອະທິປະໄຕສະເໝີພາບກັນ.
ແຫຼ່ງທີ່ມາ: ຂກທ
ວັນທີ 12/03/2026